İçindekiler
Pek çok faktör rahim kanseri gibi ciddi bir rahatsızlığa neden olur. Erken tanı bu hastalıkta oldukça önemlidir. Bu nedenle her kadın rahim kanserinin hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Rahim Kanseri Neden Olur?
Rahim kanseri, kadın üreme sisteminin bir parçası olan rahmi etkileyen en yaygın kanser türüdür. Kadınları, trans erkekleri, ikili olmayan kişileri ve interseks kişileri etkileyebilir.
Çoğu rahim kanseri, rahmin astarı olan endometriyumu oluşturan hücrelerde başlar. Nadir durumlarda, kanserler rahim kaslarında veya çevre dokularda başlayabilir (uterin sarkom olarak adlandırılır).
- Regl döneminin erken başlaması
- Rahim astarının kalınlaşması
- Kısırlık (çocuk sahibi olamama)
- Menopoz
- Yüksek tansiyon
- Diyabet
- Obezite
- Ailede var olan kanser öyküsü
- Pelvise uygulanan radyasyon tedavileri
Erken Menopoz
55 yaş öncesi menopoz ne yazık ki rahim ağzı kanserine davetiye verebilir. Menopoza girdiğinizde, rahminizin iç tabakasının büyümesi durur ve adet döngüleriniz durur. Çoğu zaman, bu bir yıldan fazla sürer, ancak bazen daha uzun sürebilir.
Bir kadının yaşı ve diğer faktörler, menopoza girmesini etkileyebilir. Bazı kadınlar genç yaşta menopoza girer, bazıları ise 40’lı yaşlardan önce menopoza girebilir. Diğer bir risk faktörü de menopoz semptomlarını hafifletmek için 50 yaşından önce östrojen replasman tedavisi (ERT) kullanmaktır. ERT bir kadının rahim kanseri geliştirmesine neden olabilir, bu nedenle mümkünse ERT’den kaçınmak önemlidir.
Rahim duvarı kalınlaşması
Anormal derecede kalın veya ince uterus astarları, endometriyal hiperplazi, fibroidler ve menopoz dahil olmak üzere bir dizi farklı durumda ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda, endometriyum o kadar kalınlaşabilir ki, bir yumurtanın rahim duvarına implante olmasını engeller.
Yüksek Tansiyon
Bazı çalışmalar, yüksek tansiyona sahip olmanın daha yüksek bir endometrial kanser riski ile bağlantısını kurmuştur, ancak bunun neden böyle olduğu açık değildir. Bazı araştırmacılar, uzun süreli hipertansiyonun hücre yaşlanmasını etkileyebileceğini ve bunun da kanser hücrelerinin büyümesini daha olası hale getirebileceğini düşünüyor.
Yüksek Kan Şekeri
Kanda aşırı miktarda şeker bulunan diyabet, rahim kanserinin bir başka nedenidir. Hastalık, vücudun ya yeterince insülin üretmemesine ya da doğru kullanmamasına neden olur.
İnsülin, glikozun vücuda girmesine ve vücuda enerji sağlamasına izin vermek için hücrelerimizin ‘kapılarında’ bir anahtar gibi çalışır. Vücut yeterince insülin üretmediğinde veya uygun şekilde kullanmadığında, glikoz kanda kalır ve hücrelerimize giremez.
Yüksek kan şekeri seviyeleri, kan damarlarınızın duvarlarına zarar verebilir ve felç geçirme şansınızı artırabilir. Aynı zamanda kalp hastalığı riskinin artmasıyla da ilişkilidir. Kan şekerinizi ve diğer risk faktörlerini yönetmek, inme veya kalp hastalığı geçirme şansınızı düşürmenize yardımcı olabilir.
Obezite
Obezite en büyük ancak önlenebilir rahim kanseri nedenlerinden biridir. Rahim kanseri gelişen her 3 kadından neredeyse 1’i obezdir.Rahim astarı (endometriyum) zamanla oluşur ve yağ hücreleri, kansere dönüşme şansını artıran bir tür östrojen üretir.
Araştırmacılar, bu östrojenin, yumurtalıkların menopozdan önce ürettiği hormonla aynı olduğuna inanıyor. Bir kişinin vücut ağırlığı fazla olduğunda, dokularındaki yağ hücreleri östrojen seviyelerini yükseltir. Bu, rahim kanseri riskini artırabilen progesteron ve östrojen arasında bir dengeye neden olabilir.
Lynch sendromu
Lynch sendromlu kişilerin belirli kanserlere yakalanma riski daha yüksektir. Bunlar kolorektal, endometriyal ve yumurtalık kanserlerini içerir.Genetik test, bir kişinin kanser riskini artıran hatalı bir gene sahip olup olmadığını doğrulayabilir. Bu değişiklikler veya mutasyonlar genellikle bir ebeveynden miras alınır.
Lynch sendromlu kadınların yaşam boyu endometrial kanser geliştirme riski %14-71 oranında artmıştır. Bu kanser türü için tedavi, cerrahi veya radyasyon tedavisini içerir. Doktorlar, Lynch sendromlu kişilerin kanser riskini azaltmak için bir tarama planı önermektedir. Bunlar, kalın bağırsağınızın, kolonunuzun ve rektumunuzun içine bakma prosedürü olan kolonoskopiyi içerir.
Cowden sendromu
Cowden sendromu, vücudun PTEN adı verilen tümör baskılayıcı genlerinden birinde bir mutasyon olduğunda ortaya çıkan nadir bir genetik bozukluktur. Bu genler, kanserlerin büyümesini ve yayılmasını önlemeye yardımcı olan proteinler üretir.
Etkilenen kişilerin meme, tiroid bezi ve rahim iç zarı (endometrium) kanseri geliştirme olasılığı genel popülasyona kıyasla daha yüksektir. Ayrıca böbrek ve kolorektal kanser için daha yüksek risk taşırlar.
Cowden sendromunu teşhis etmek zor olabilir, ancak bir doktor veya genetik uzmanı, ilk olarak Uluslararası Cowden Konsorsiyumu tarafından geliştirilen kriterlerin bir kombinasyonunu kullanabilir. Bu kriterler zaman içinde biraz revize edilmiştir ve bu duruma neden olan gen mutasyonu için test yaptırmanız gerekip gerekmediğine karar vermenize yardımcı olmak için kullanılabilir.
Polikistik over sendromu (PCOS)
Polikistik over sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınlar arasında en sık görülen hormon anormalliklerinden biridir. ABD’li kadınların %6 ila %12’sini etkiler.PKOS, yumurtalıklarınızın çalışma şeklini etkileyerek yumurtalıklarda kistlerin gelişmesine neden olur. Bu kistler, yumurtlama sırasında salınmayan olgunlaşmamış yumurtalar içerebilir.
Doktorlar size semptomlarınızı sorarak ve hormon seviyeleri, kolesterol ve insülini kontrol etmek için fizik muayene, pelvik muayene ve kan testleri yaparak PKOS’u teşhis eder. Ayrıca kistleri ve tümörleri aramak için yumurtalıklarınızın ultrasonunu da yapabilirler.
Ailede rahim kanseri öyküsü
Rahim kanseri olan yakın bir akrabanız varsa, aile geçmişiniz hakkında doktorunuzla konuşmanız önemlidir. Bir aile kanseri kliniğine sevk edilip edilmeyeceğinize karar verebilirler.Rahim kanserlerinin çoğu, rahim iç tabakasındaki (endometriyum) glandüler hücrelerde gelişir. En sık görülen tipi endometrial adenokarsinomdur. Yaşlı kadınlarda görülme olasılığı daha yüksektir ve genç kadınlarda daha az görülür.
Diğer rahim kanseri türleri arasında endometriyal sarkom ve endometriyumun birincil saf skuamöz hücreli karsinoması bulunur. Sarkom, hızla büyüyen ve yayılma olasılığı daha yüksek olan bir kanser türüdür.
Rahim kanserine yakalanma riskiniz yüksekse, sağlıklı bir yaşam tarzı izleyerek, dengeli beslenerek ve aktif kalarak riskinizi azaltabilirsiniz. Ayrıca hormon replasman tedavisi ve diğer tedavi seçeneklerinin bir arada kullanılması konusunda doktorunuzla konuşabilirsiniz.
Sağlık ekibiniz belirtilerinizi yönetmenize yardımcı olacak ve size destek sağlayacaktır. İhtiyaçlarınıza ve hedeflerinize uygun bir tedavi planı geliştirmek için sizinle birlikte çalışacaklardır.
Pelvik ultrason veya endometrial biyopsi yaptırmanızı önerebilirler. Bir endometriyal biyopsi, dokuyu astarınızdan nazikçe emmek ve bir laboratuvarda test edilmek üzere göndermek için uzun, ince bir tüp (pipel) kullanır. Bir pelvik ultrason, rahminizin ve yumurtalıklarınızın bir resmini oluşturmak için ses dalgalarını kullanır.
Rahim kanserini tedavi etmenin cerrahi ve kemoterapi dahil olmak üzere birkaç farklı yolu vardır. Bu tedaviler ağrıyı hafifletebilir, kanserin büyümesini yavaşlatabilir ve diğer semptomları azaltabilir. Genellikle teşhis konulduktan hemen sonra başlanır ve özellikle daha ilerlemiş rahim kanseri olan kişilerde tedaviniz boyunca devam eder. Genellikle, bakımınızı denetleyecek ve diğer uzmanlarla tedaviyi koordine edecek olan bir jinekolog tarafından tavsiye edilirler.
Rahim Ağzı Kanseri Olanların Yorumları
- Hastalığım öyle sinsi ilerlemişti ki kimse kanser tanısı koymuyor ve ilaç verip duruyordu. Ailem de dahil olmak üzere artık sorunumun psikolojik olduğunu düşünüp anti depresan almamı da istediler. Neyse ki yılmadım ve doğru doktoru buldum. Bir ameliyat sonrası hayata değil adeta cennete kavuştum. Herkes kendi bedenini ve sıkıntılarını bilir. Kendi doktorunuz olun ve doğru doktoru bulana kadar pes etmeyin.
- Kanser hastası olduğunuzda iletişimin ne kadar önemli olduğunu anlıyorsunuz. Çünkü size bakan gülen gözler ne kadar stresli olsanız da sizi de rahatlatabiliyor. Uzun süren tedavi sürecim olsa da bazı zamanlar hastaneye çok sevinerek gittim. Erken tanı çok önemli.
- Karnımın tuhaf bir şekilde şişmesi ve sonucunda kanser olduğumu öğrenmek beni dehşete düşürmüştü. Bu hastalığın adını duymak bile rahatsız edici ne de olsa. Ancak ondan kurtuldum neredeyse. Kemoterapi çok fazla hırpalasa da saçlarıma kavuşmama az kaldığı için mutluyum. Hayatınızın ve saçlarınızın kıymetini bilin!
- Polipler nedeni ile rahim ağzı kanseri olduğumu öğrendim. İlk muayene sonrası hızla tedaviye başlandı. Umarım kurtulacağım. Polipler alındı ve hastaneden taburcu oldum. Kontrole gidip sonuçlara bakacağım.